Wstęp
 

Analiza strategiczna (diagnoza strategiczna) stanowi najważniejszy element zarządzania strategicznego, ponieważ od trafności wniosków na tym etapie zależeć będzie jakość założeń przyjętych do formułowania strategii firmy. Nie ma jednego uniwersalnego sposobu przeprowadzania analizy strategicznej warto jednak wiedzieć i pamiętać o kilku podstawowych elementach.

Analiza strategiczna (diagnoza strategiczna) - główne elementy

• Identyfikacja obecnej strategii firmy – każda firma posiada strategię, choć stosunkowo niewielki odsetek ją zapisuje i w sposób programowy realizuje. Każda firma posiada też historię na podstawie, której możliwe jest odtworzenie tego w jaki sposób strategia była dotychczas realizowana. Częstym zjawiskiem po przeprowadzeniu analizy strategicznej jest pojawienie się istotnych różnic pomiędzy tym co firma zakłada, że robi, a tym co faktycznie robi.
• Analiza trendów w otoczeniu biznesowym firmy (polityczno-prawnym, ekonomicznym, społeczno-demograficznym, technologicznym, międzynarodowym) ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na zachowania i potrzeby Klientów. Celem tego działania jest identyfikacja możliwości i zagrożeń związanych ze zmianami w dalekim otoczeniu firmy (perspektywa makrootoczenia). Oprócz powszechnie stosowanej metody ekstrapolacji trendów możliwe jest wykorzystanie innych narzędzi takich jak metoda ekspercka inaczej zwana delficką, burze mózgów. Podstawowym problemem wykorzystania tych metod jest to, że niekiedy kierunek zmian jest trudny do przewidzenia, w takiej sytuacji mamy do czynienia z niepewnością, która wymaga zastosowania metody scenariuszy.
• Ocena atrakcyjności branży i pozycji konkurencyjnej firmy (perspektywa mikrootoczenia i firmy). Celem tego działania jest pogłębienie wiedzy dotyczącej możliwości i zagrożeń wynikających z sytuacji na rynku w jakim firma działa (konkurencja, substytuty, dostawcy, kooperanci, Klienci), a także identyfikacja sił i słabości firmy. Ilość dostępnych narzędzi jest bardzo duża, dlatego tak ważny jest ich umiejętny dobór do sytuacji i realnych potrzeb firmy. Do najczęściej stosowanych należą: analiza 5 sił Portera, punktowa ocena atrakcyjności branży, cykl życia produktu/branży, mapy grup strategicznych, krzywa doświadczenia, metody portfelowe (np. macierz BCG, ADL, GE - McKinsey, Hofera), analiza luk strategicznych, analiza kluczowych czynników sukcesu, analiza łańcucha wartości, benchmarking.
• Audyt operacyjny i finansowy firmy (perspektywa firmy), którego celem jest szczegółowa weryfikacja zidentyfikowanych wcześniej sił i słabości firmy oraz pogłębienie wiedzy w tym zakresie. Szczegółowy zakres badania oraz narzędzia są dostosowane do sytuacji konkretnej organizacji.
• Podsumowanie analizy strategicznej czyli przedstawienie wniosków wynikających z przeprowadzonych wcześniej analiz ze wskazaniem rekomendacji dotyczących kierunku rozwoju firmy oraz możliwych alternatyw. Na tym etapie pomocne może być wykorzystanie narzędzia zintegrowanego tzn. analizy SWOT, dzięki której w sposób syntetyczny zebrane zostaną najistotniejsze informacje, stanowiące podstawę do wyznaczenia przyszłej strategii firmy.

Analiza strategiczna (diagnoza strategiczna) - najczęstsze błędy

• pomijanie etapu analizy strategicznej - tworzenie strategii z pominięciem etapu przeprowadzenia rzetelnej analizy strategicznej jest obarczone wysokim ryzykiem pominięcia istotnych z punktu widzenia działalności firmy zjawisk na zewnątrz i wewnątrz organizacji,
   
• zbyt zawężone pole patrzenia - analiza strategiczna powinna obejmować 3 główne obszary: makrootoczenie, branża/sektor (mikrootoczenie), firma,
• brak potwierdzenia przyjmowanych założeń - przyjęte założenia powinny w możliwie jak największym stopniu zostać potwierdzone poprzez twarde dane (badania rynku, dane statystyczne, dane makroekonomiczne, itp.),
• zbyt duża liczba zastosowanych narzędzi diagnostycznych - ilość dostępnych narzędzi jest bardzo duża, prawidłowo przeprowadzona analiza nie polega na zastosowaniu wszystkich dostępnych narzędzi, ale na ich umiejętnym doborze, w taki sposób, aby otrzymać to co najważniejsze, to znaczy właściwe wnioski,
• zbytnie sformalizowanie procesu - umiejętny dobór i zastosowanie narzędzi diagnostycznych, wsparte dużą ilością danych nie są niestety warunkami wystarczającymi, nie wszystkie zjawiska można przewidzieć, dlatego bardzo istotna jest też intuicja osób uczestniczących w procesie przeprowadzania analizy strategicznej.
  

Zapraszamy do przesyłania zapytań na adres biuro@ids.org.pl
lub bezpośredniego kontaktu +48 694 496 577